Boşanma: qeydiyyat orqanı və məhkəmə yolu, əmlak və aliment

Boşanma həm emosional, həm də hüquqi baxımdan çətin qərardır. Bu yazı boşanmanı düşünən və ya artıq bu prosesdə olan şəxslər üçündür: Ailə Məcəlləsinə əsasən nikahın hansı halda qeydiyyat orqanında, hansı halda məhkəmədə pozulduğunu, əmlak bölgüsünü və alimentin əsas qaydalarını sadə dillə izah edirik.

Boşanma qeydiyyat orqanında: məhkəməyə getmədən

Ailə Məcəlləsinin 17.1-ci maddəsinə görə, ər-arvadın yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşağı yoxdursa və hər ikisi razıdırsa, nikaha məhkəməyə getmədən müvafiq icra hakimiyyəti orqanında (qeydiyyat orqanında) xitam verilə bilər.

17.3-cü maddəyə görə, nikahın pozulması və bu barədə şəhadətnamənin verilməsi ərizə verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra həyata keçirilir.

Bundan başqa, 17.2-ci maddə həyat yoldaşının itkin düşmüş, fəaliyyət qabiliyyətsiz və ya azadlıqdan məhrum edilmiş olduğu bəzi hallarda da bu qaydanın tətbiqini nəzərdə tutur. Belə vəziyyətdə dəqiq şərtləri maddənin rəsmi mətnində yoxlamaq və ya hüquqşünasla məsləhətləşmək lazımdır.

Məhkəmə yolu ilə boşanma

Yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşaq varsa

Ailə Məcəlləsinin 21.1 və 21.3-cü maddələrinə görə, yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşağı olan ər-arvad boşanmağa razıdırsa, nikah məhkəmədə pozulma səbəbləri araşdırılmadan pozulur. Lakin bu, ərizə verildiyi gündən 1 aydan tez olmayaraq həyata keçirilir.

Tərəflərdən biri razı deyilsə

20.2-ci maddəyə görə, tərəflərdən biri nikahın pozulmasına razı olmadıqda, məhkəmə ər-arvadın barışması üçün 3 ay müddət müəyyən etməklə işi təxirə sala bilər. Qanunda "sala bilər" ifadəsi işlənir, yəni bu addım məhkəmənin ixtiyarındadır.

Boşanmada əmlak bölgüsü: ümumi və şəxsi əmlak

Ailə Məcəlləsinin 32.1-ci maddəsinə görə, nikah müddətində ər-arvadın əldə etdiyi əmlak onların ümumi birgə mülkiyyəti sayılır.

Bununla yanaşı, hər bir həyat yoldaşının şəxsi əmlakı da ola bilər (34.1-ci maddə):

• nikaha daxil olanadək ona məxsus olan əmlak;
• nikah dövründə hədiyyə şəklində, vərəsəlik qaydasında və ya digər əvəzsiz əqdlər üzrə əldə etdiyi əmlak.

34.2-ci maddəyə görə, zinət əşyaları istisna olmaqla, fərdi istifadə əşyaları da onlardan istifadə edən həyat yoldaşına məxsusdur.

Bölgü qaydası: ər-arvad arasındakı müqavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, ümumi əmlak bölünərkən onların payları bərabər hesab edilir (37.1-ci maddə). Məhkəmə uşaqların mənafeyi və qanunda göstərilən digər səbəblərlə bu qaydadan kənara çıxa bilər (37.2-ci maddə).

Praktik məsləhət: əmlakın nə vaxt və hansı əsasla (alqı-satqı, hədiyyə, miras) əldə edildiyini göstərən sənədləri qoruyub saxlayın. Fikir ayrılığı yaranarsa, bu sənədlər vəziyyəti aydınlaşdırmağa kömək edir.

Aliment: uşaqlar üçün qanuni paylar

Ailə Məcəlləsinin 76.1 və 76.2-ci maddələrinə görə, aliment barədə razılaşma olmadıqda məhkəmə valideynin qazancından və (və ya) başqa gəlirlərindən hər ay aşağıdakı həcmdə aliment tutur:

Qanuna görə, məhkəmə bu payları azalda və ya artıra bilər. Ona görə konkret işdə məbləğ yuxarıdakı paylardan fərqlənə bilər.

Qısa yekun

• Yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşaq yoxdursa və hər iki tərəf razıdırsa, nikah qeydiyyat orqanında pozula bilər; bu, ərizədən 1 ay keçdikdən sonra həyata keçirilir.
• Yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşaq varsa və tərəflər razıdırsa, nikah məhkəmədə səbəbləri araşdırılmadan, ərizədən 1 aydan tez olmayaraq pozulur.
• Tərəflərdən biri razı deyilsə, məhkəmə barışmaq üçün 3 ay müddət təyin edərək işi təxirə sala bilər.
• Nikah dövründə əldə edilən əmlak ümumi birgə mülkiyyətdir; müqavilə yoxdursa, bölgüdə paylar bərabər sayılır.
• Razılaşma olmadıqda aliment 1 uşaq üçün qazancın 1/4, 2 uşaq üçün 1/3, 3 və daha çox uşaq üçün 1/2 hissəsi həcmində tutulur.

Boşanma, əmlak bölgüsü və ya aliment ilə bağlı sualınız varsa, WhatsApp-da yazın: +994 77 739 10 12. Estavor Hüquq hüquqi məsləhət xidmətini onlayn da göstərir — vəziyyətinizi dinləyib qanunun sizin halınıza necə tətbiq oluna biləcəyini birlikdə aydınlaşdıraq.

Digər məqalələr

Miras: qəbul müddəti, birinci növbə vərəsələr və vəsiyyətnamə

Mirası qəbul etmə müddəti, birinci növbə vərəsələr və vəsiyyətnamənin forması — Mülki Məcəllə əsasında vərəsələr üçün sadə izah.

İşçinin əsas hüquqları: iş vaxtı, məzuniyyət, sınaq müddəti və işdən çıxma

Normal iş vaxtı, ən azı 21 təqvim günü məzuniyyət, sınaq müddəti və işdən öz istəyi ilə çıxma qaydası — Əmək Məcəlləsi əsasında sadə izah.