Yaxın insanı itirdikdən sonra miras məsələləri çox vaxt arxa plana keçir, halbuki qanunda bilinməsi vacib olan müddətlər var. Bu yazı vərəsələr və vəsiyyətnamə tərtib etməyi düşünən şəxslər üçündür: Mülki Məcəlləyə əsasən mirası qəbul etmə müddətini, birinci növbə vərəsələri və vəsiyyətnamənin formasını sadə dillə izah edirik.
Mirası qəbul etmə müddəti: 3 ay və 6 ay
Mülki Məcəllənin 1246-cı maddəsinə görə, vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən üç ay ərzində mirası qəbul edə bilər. Bununla yanaşı, miras açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir.
Diqqət edin: bu iki müddət fərqli tarixlərdən hesablanır. Birinci müddət vərəsənin vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən başladığı üçün hər vərəsədə fərqli tarixə düşə bilər. İkinci müddət isə miras açıldığı gündən hesablanır.
| Müddət | Nədən hesablanır | Nəticə | Əsas (Mülki Məcəllə) |
|---|---|---|---|
| 3 ay | Vərəsənin vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən | Vərəsə bu müddət ərzində mirası qəbul edə bilər | 1246 |
| 6 ay | Miras açıldığı gündən | Bu müddət keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir | 1246 |
Müddətin uzadılması məsələsi Mülki Məcəllənin 1248-ci maddəsində tənzimlənir. Müddəti buraxdığınızı düşünürsünüzsə, gecikmədən hüquqşünasla məsləhətləşin.
Birinci növbə vərəsələr kimlərdir?
Qanun üzrə vərəsəlikdə vərəsələr növbələrə bölünür; "növbə" sözü vərəsələrin qanunda müəyyən edilmiş ardıcıllığını bildirir. Mülki Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə görə, birinci növbə vərəsələr bunlardır:
- ölənin uşaqları, o cümlədən miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq;
- ölənin həyat yoldaşı (arvadı və ya əri);
- ölənin valideynləri, o cümlədən övladlığa götürənlər.
Birinci növbə vərəsələr bərabər paya malikdir. Ailədə miras bölgüsü ilə bağlı suallar yaranarsa, sənədlərə əsaslanan sakit danışıq və vaxtında alınmış hüquqi məsləhət prosesi xeyli asanlaşdırır.
Vəsiyyətnamə: yazılı forma tələb olunur
Vəsiyyətnamə insanın öz əmlakının ölümündən sonra kimə keçəcəyi barədə iradəsini bildirdiyi sənəddir. Mülki Məcəllənin 1179.1-ci maddəsinə görə, vəsiyyətnamə yazılı formada tərtib edilməlidir. Qanun həm notariat formasında, həm də notariussuz yazılı vəsiyyətnaməyə yol verir.
Praktik məsləhətlər:
- son istəklərinizi yalnız şifahi bildirməklə kifayətlənməyin, onları yazılı vəsiyyətnamədə əks etdirin;
- vəsiyyətnamədə əmlakı və şəxsləri aydın, birmənalı şəkildə göstərin ki, sonradan fərqli şərhlərə yer qalmasın;
- vəsiyyətnamənin hansı formada tərtib ediləcəyini seçməzdən əvvəl hüquqşünasla məsləhətləşin;
- vəsiyyətnamənin harada saxlandığını etibar etdiyiniz yaxınınıza bildirin.
Miras qalan daşınmaz əmlak və dövlət reyestri
Mülki Məcəllənin 178.1 və 139.1-ci maddələrinə görə, daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ əmlakın verilməsi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındığı andan onu əldə edən şəxsə keçir. Bu, daşınmaz əmlakla bağlı ümumi qaydadır.
Miras qalan mənzil, ev və ya torpaq sahəsi ilə bağlı sənədləşmə və reyestr addımlarını notarius və ya hüquqşünasla əvvəlcədən dəqiqləşdirmək tövsiyə olunur.
Miras məsələsində ilk addımlar
Aşağıdakı addımlar müddətləri qaçırmamağa və prosesi sakit aparmağa kömək edir:
- Mirası qəbul etmə müddətinin nə vaxt başladığını müəyyənləşdirin və tarixi təqviminizdə qeyd edin.
- Miras qoyana məxsus əmlakla bağlı sənədləri (mülkiyyət sənədləri, müqavilələr, bank məlumatları) bir yerə toplayın.
- Vəsiyyətnamənin olub-olmadığını aydınlaşdırın.
- Qohumluq əlaqənizi göstərən sənədləri hazırlayın.
- Notarius və ya hüquqşünasla görüşüb sizin vəziyyətinizə uyğun addımları dəqiqləşdirin.
Qısa yekun
- Vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən 3 ay ərzində mirası qəbul edə bilər.
- Miras açıldığı gündən 6 ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir.
- Birinci növbə vərəsələr ölənin uşaqları (ölümündən sonra doğulmuş uşaq da daxil), həyat yoldaşı və valideynləridir (övladlığa götürənlər də daxil); onlar bərabər paya malikdir.
- Vəsiyyətnamə yazılı olmalıdır: notarial təsdiqli və ya notariussuz.
- Daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ ümumi qaydada əmlakın verilməsi dövlət reyestrində qeydə alındığı andan keçir.
Miras, vərəsəlik və ya vəsiyyətnamə ilə bağlı sualınız varsa, WhatsApp-da yazın: +994 77 739 10 12. Estavor Hüquq hüquqi məsləhət xidmətini onlayn da göstərir — vəziyyətinizi dinləyib qanunun sizin halınıza necə tətbiq oluna biləcəyini birlikdə aydınlaşdıraq.
📚 Mənbələr
Digər məqalələr
Boşanma: qeydiyyat orqanı və məhkəmə yolu, əmlak və aliment
Boşanma qeydiyyat orqanında nə vaxt, məhkəmədə nə vaxt olur? Ümumi əmlakın bölgüsü və aliment payları — Ailə Məcəlləsi əsasında sadə izah.
İşçinin əsas hüquqları: iş vaxtı, məzuniyyət, sınaq müddəti və işdən çıxma
Normal iş vaxtı, ən azı 21 təqvim günü məzuniyyət, sınaq müddəti və işdən öz istəyi ilə çıxma qaydası — Əmək Məcəlləsi əsasında sadə izah.