Gündəlik həyatda etibarnamə çox lazım olur: kiminsə adından sənəd almaq, avtomobili idarə etmək, əmlakla bağlı iş görmək üçün. Amma çox vaxt ən sadə suallar — "etibarnamə neçə il qüvvədədir?", "tarix yazılmasa nə olur?" — cavabsız qalır. Bu yazıda Mülki Məcəllənin müvafiq maddələrinə əsaslanaraq əsas qaydaları izah edirik.
Etibarnamə nədir?
Etibarnamə bir şəxsin (etibar edənin) başqa şəxsə (nümayəndəyə) öz adından müəyyən hərəkətləri etmək səlahiyyəti verdiyi sənəddir. Nümayəndə etibarnamədə göstərilən səlahiyyət çərçivəsində hərəkət edir. Ona görə etibarnamənin mətnini, xüsusilə müddətini və tarixini diqqətlə yoxlamaq vacibdir.
Etibarnamə neçə il qüvvədədir?
Mülki Məcəlləyə görə etibarnamə istənilən müddətə verilə bilər. Əsas qaydalar belədir (Mülki Məcəllə, 362.2, 363.1 və 363.3-cü maddələr):
| Vəziyyət | Qanun nə deyir |
|---|---|
| Etibarnamədə müddət göstərilib | Göstərilən müddət ərzində qüvvədədir |
| Müddət göstərilməyib | Bağlandığı gündən 1 il ərzində qüvvədədir |
| Bağlandığı tarix göstərilməyib | Etibarnamə əhəmiyyətsizdir (etibarsızdır) |
| Nəqliyyat vasitəsinə sərəncam hüququ verilir | Müddəti 1 ildən artıq ola bilməz |
Avtomobil etibarnaməsinin müddəti nə qədərdir?
Nəqliyyat vasitəsinə sərəncam vermək hüququ verən etibarnamə 1 ildən artıq müddətə verilə bilməz (Mülki Məcəllə, 362.2–363.3-cü maddələr). Yəni etibarnamədə daha uzun müddət yazılsa belə, qanunla müəyyən edilmiş bu hədd nəzərə alınmalıdır. Müddət bitdikdən sonra lazım olarsa, yeni etibarnamə rəsmiləşdirilir.
Etibarnamə nə vaxt notarial təsdiq olunmalıdır?
Qanun əqdlərin formasını belə müəyyən edir: əqdlər şifahi və ya yazılı (sadə və ya notarial) formada bağlanır (Mülki Məcəllə, 329.2-ci maddə). Məcəllə konkret müqavilə növü üçün xüsusi forma tələb etmirsə, müqavilə istənilən formada bağlana bilər (406.1-ci maddə).
Etibarnamə üçün vacib qayda: notarial forma tələb edən əqdlərin bağlanması üçün verilən etibarnamə də notarial qaydada təsdiqlənməlidir (Mülki Məcəllə, 363-cü maddə). Tələb olunan formaya əməl edilməməsi əqdi etibarsız edə bilər (329.1-ci maddə).
Daşınmaz əmlak işlərində nəyə diqqət etməli?
Etibarnamə ilə mənzil və ya digər daşınmaz əmlakla bağlı iş görülürsə, bunu bilmək faydalıdır: daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ əldə edənə, əmlakın verilməsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındığı andan keçir (Mülki Məcəllə, 178.1 və 139.1-ci maddələr). Yəni yalnız müqavilənin imzalanması kifayət deyil — dövlət qeydiyyatı da vacibdir.
Etibarnamə ilə iş görərkən praktik yoxlama siyahısı:
- Etibarnamədə bağlanma tarixi yazılıbmı?
- Müddət göstərilibmi? Göstərilməyibsə, 1 il hesablanır.
- Nəqliyyat vasitəsi üçündürsə, müddət 1 ildən artıq deyilmi?
- Görüləcək əqd notarial forma tələb edirsə, etibarnamə də notarial təsdiqlənibmi?
- Nümayəndəyə verilən səlahiyyətlər lazım olan hərəkətləri əhatə edirmi?
Qısa yekun
- Etibarnamə istənilən müddətə verilə bilər; müddət yazılmayıbsa, 1 il qüvvədədir.
- Bağlandığı tarix göstərilməyən etibarnamə etibarsızdır.
- Nəqliyyat vasitəsinə sərəncam hüququ verən etibarnamə 1 ildən artıq olmur.
- Notarial forma tələb edən əqdlər üçün etibarnamə də notarial təsdiqlənməlidir.
- Daşınmaz əmlaka mülkiyyət dövlət reyestrində qeydiyyat anından keçir.
Etibarnamənin mətnini və ya müqaviləni hüquqşünasa göstərmək istəyirsinizsə, Estavor Hüquqa WhatsApp-dan yazın: +994 77 739 10 12.
📚 Mənbələr
- Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, 362.2, 363.1 və 363.3-cü maddələr (etibarnamənin müddəti və forması)
- Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, 329.1, 329.2 və 406.1-ci maddələr (əqdin forması)
- Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, 178.1 və 139.1-ci maddələr (daşınmaz əmlaka mülkiyyət)
Digər məqalələr
Hamiləlik və doğuşa görə məzuniyyət neçə gündür?
Hamiləlik və doğuşa görə məzuniyyət neçə gündür? 126 təqvim günü, doğuşdan əvvəl 70 və sonra 56 gün, çətin doğuşda 70 gün — Əmək Məcəlləsi əsasında.
Vergi orqanının qərarından necə şikayət etmək olar?
Vergi qərarından şikayət hara və nə vaxt verilir? 3 aylıq müddət, 30 iş günü ərzində baxılma və icraya təsir — Vergi Məcəlləsi əsasında izah.
Nikah müqaviləsi nədir və nə vaxt bağlanır?
Nikah müqaviləsi nədir, nə vaxt və hansı formada bağlanır? Ər-arvadın ümumi və şəxsi əmlakı, bölgü qaydası — Ailə Məcəlləsi əsasında izah.